حرکت به سمت سهمگیری از اقتصاد دیجیتال در تولید ناخالص ملی در کشورهای سراسر دنیا و ایران چند سالی است که آغاز شده است؛ در این راستا ارائه خدمات در بستر آنلاین و در تمام ابعاد، از جمله حوزه سلامت، روزبهروز گستردگی بیشتری پیدا کرده است، همانطور که سازمان تامین اجتماعی در این راستا در تاریخ یک دی ماه ۱۴۰۰ فرایند صدور نسخه را الکترونیکی کرد؛ اما رشد سلامت دیجیتال در ایران در یک سال گذشته به بنبست خورده است و دلیل آن شاید انحصارگری سازمان تامین اجتماعی در این بستر و سنگاندازی جلوی پای پلتفرمهای حوزه سلامت دیجیتال باشد؛ از جمله نمونههای این سنگاندازی میتوان به محدود شدن دسترسی پلتفرمها به نسخ الکترونیکی، آنهم در شرایطی که قرار بود به طور کامل در اختیار پلتفرمهای حوزه سلامت دیجیتال قرار گیرد، اشاره کرد. گفتنی است که سهمخواهی سازمان تامین اجتماعی از سفره استارتاپهای حوزه سلامت دیجیتال در ماههای اخیر تشدید نیز شده است، به طوری که حال امروز نوبت به تهدید داروخانه و آزمایشگاهها برای همکاری با این پلتفرمها رسیده است!
تینا مزدکی- رضا قربانی، هم بنیانگذار راهکار، نائبرئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران و رئیس سابق کمیسیون فینتک سازمان نصر تهران، مهمان «کافه خبر» خبرآنلاین بود؛ با توجه به بازتاب رسانهای گسترده اظهارنظرهای یکی از مدیران میانی سازمان تامین اجتماعی در خصوص پلتفرمهای سلامت دیجیتال، با رضا قربانی در خصوص اختیارات این سازمان و محدودیتهایی که برای پلتفرمهای سلامت دیجیتال ایجاد میکند، به گفتوگو پرداختیم؛ مشروح این گفت و گو را در ادامه بخوانید:
رضا قربانی بر این باور است که امروز سازمان تأمین اجتماعی به یکی از قدرتمندترین نهادهای کشور، بدل شده است؛ او در این باره گفت:« سازمان تامین اجتماعی، هر کاری که دلش بخواهد میتواند انجام دهد. در حال حاضر میتواند تصمیم بگیرد که تمام حسابهای بانکی یک نفر بلاک شود و این امر، دردناک است و در مقابل، کسی در برابر کاربر پاسخگو نیست که چه اتفاقی افتاده است.»
او ادامه داد:«تأمین اجتماعی امروز به مهمترین مانع جدی بستر راه کسبوکارها تبدیلشده است. شما نمیتوانید کارآفرین و کسبوکاری پیدا کنید که اکنون بدهی جاری به تأمین اجتماعی نداشته باشد. سازمان تأمین اجتماعی به یکنهاد علیه کارگر و علیه کارفرما تبدیلشده است.»
رضا قربانی بابیان این موضع که تأمین اجتماعی با افکار اشتباه چپ در دهه شصت، مسیر اشتباهی را رفت؛ گفت:« سازمان تامین اجتماعی با هدف گرفتن حق کارگر از کارفرما ایجاد شد اما کدام کارگر امروز بهحق و حقوق خود از طریق سازمان تأمین اجتماعی رسیده است جز اینکه تمام کارگران مجبورند به صورت مرتب به سازمان تامین اجتماعی پول پرداخت کنند؟»
او گفت:« اکنون موفقترین مدل کسبوکار در ایران سازمان تأمین اجتماعی است؛ مدلی که نه به دولت پاسخگو است و نه به کسبوکار و نه به کارگر. نگاه بالا به پایین و نگاه رعیت محور دارد. پول میگیرد و هر کار دلش میخواهد میکند، در نهایت به هیچکس پاسخگو نیست.»
او با اشاره به این موضوع که تأمین اجتماعی اصلاً اهل تعامل و گفتوگو نیست، گفت:« سازمان تأمین اجتماعی از بالا به پایین با کارگران برخورد میکند.»
رضا قربانی در ادامه با اشاره به اینکه سازمان تأمین اجتماعی امروز به هر حوزهای ورود پیدا میکند؛ گفت:« واقعیت این است که سازمان تأمین اجتماعی ضمانت اجرای سنگینی دارد. همه کسبوکارها امروز از سازمان تأمین اجتماعی میترسند، چون به طرفة العینی آنها را میبندد، جریمههای سنگین میکند و به هیجکس هم جوابگو نیست. منطقی که دارد این است که اگر نمیتوانید، جمع کنید.»
قربانی بابیان این موضوع که سازمان تأمین اجتماعی، تغییر را قبول نکرده است، گفت:« تأمین اجتماعی نه سامانهها و سیستمها را بهروز کرده و نه سعی کرده با تغییرات همراه شود؛ منطق تغییرات را قبول نکرده، یعنی منطق سازمان تأمین اجتماعی امروز همان کارگر و کارفرما چهل سال پیش است. گویا کارگر میرود درجایی کار میکند و کارفرمایی هست و درنهایت کاری انجام میشود. پس دورکاری و فریلنسری چه میشود؟»
او افزود:«یکی از شغلهایی که همواره شاغلان آن در سازمان تأمین اجتماعی به مشکل برخورد میکردند، خبرنگاری و دورکاری بوده است. زمان برد تا متوجه شوند که خبرنگار کسی است که در دفتر حضور ندارد؛ یعنی مأمور بیمه میآمد و میدید که خبرنگار نیست و این منطق که خبرنگار رفته تا مصاحبه بگیرد، برای او قابلقبول نبود. زمان برد تا چنین موضوع بدیهی جا بیفتد.»
این فعال حوزه کسبوکار دیجیتال گفت:«سازمان تأمین اجتماعی از آن جاهایی است که دیگر حتی ایدئولوژیک هم نیست، برای بعضیها حیاطخلوت است اما ازآنجاهایی است که باید شخم بخورد.»
او همچنین در مورد شکل گرفتن سازمانهای دیگری در این حوزه، گفت:« بعضی از دوستان موضوعی را مطرح میکنند و به نظر بد نیست، آنهم این است که سازمانهایی همراستای تامین اجتماعی شکل گیرد. چه الزامی وجود دارد که من برای تأمین آتیه خود، فقط به یک جا پول بدهم.»
او در آخر با اشاره به اینکه سازمان تامین اجتماعی، تغییر ماهیت داده است، گفت:« تامین اجتماعی، سازمانی است که باید خدمات بدهد، داروغه نیست که پول بگیرد اما امروز به شکلهای مختلف از سهم کارگر و کارفرما میگیرد، در قراردادها ورود میکند، به بحث مفاصا حساب ورود میکند و همه را فلج کرده است. تأمین اجتماعی حتی عددی نمیدهد و حتی اگر عددی بدهد نیز، این عدد اینقدر مبهم، گنگ و پیچیده است که معلوم نیست از کجا آمده است.»