امضای توافق دفاعی مشترک میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در مکه، پرسش‌های تازه‌ای درباره آینده نظم امنیتی خاورمیانه و نقش آمریکا در منطقه ایجاد کرده است؛ توافقی که به گفته تحلیلگران، بیش از آنکه به معنای کنار گذاشتن واشنگتن باشد، نشان‌دهنده تلاش شرکای منطقه‌ای آمریکا برای ایجاد گزینه‌های امنیتی بیشتر و کاهش اتکای یک‌جانبه به تضمین‌های امنیتی این کشور است؛ روندی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای آن، شتاب بیشتری به آن بخشیده است.
